فیروزه

 
 

صد رمان و ‌داستانی كه پیش از مرگ باید خواند

احمد شهدادی

معرفی كردن كتاب كار آسانی نیست. كتاب، به ویژه رمان و قصه، اغلب تبدیل به مسئله‌ای شخصی برای خواننده می‌شود. ما هر یك كتاب‌های خودمان را دوست داریم. معرفی كتاب می‌تواند به انگیزه‌ها و هدف‌های مختلف باشد. باید مخاطب را شناخت، موضوع را پرسید، گرایش مخاطب را مهم شمرد، هدف را معلوم كرد و خیلی باید‌های دیگر.

این نوبت می‌خواهم صد كتاب قصه را معرفی كنم. صدها و هزارها كتاب هست كه نخوانده‌ایم و می‌توانیم بخوانیم. اما من در اینجا از میان كتاب‌هایی كه دوست دارم و خواندنش را برای دیگران هم مفید می‌دانم، صد كتاب را انتخاب و فهرست می‌كنم. در این گونه موارد، اغلب برای آدم تردید پیش می‌آید كه فلان كتاب را بردار و بهمان كتاب را اضافه كن. این یكی زیادی قدیمی است. آن یكی زیادی پیچیده است. این كتاب كه مال دوران كودكی و نوجوانی است. آن كتاب كه به درد روزهای بازنشستگی می‌خورد. تردید در همه چیز، در هر انتخابی، بر سر هر چند‌راهی، بلای جان ماست.

به هر حال، من ترجیح می‌دهم، امروز و در این وقت، این كتاب‌ها را معرفی كنم. چون:

۱. خواندن بیشتر این كتاب‌ها خواننده را سرگرم می‌كند.

۲. خواندن اغلب این كتاب‌ها به خواننده لذت می‌بخشد. این لذت چیزی فراتر از غم یا شادی است. لذت خواندن است. لذت كشف كردن و تماشا كردن شخصیت‌ها و ماجراهایی است كه همه دوست داریم بشناسیم و درگیر آن‌ها شویم.

۳. این كتاب‌ها به نوعی سیمای ادبیات داستانی دنیاست. نوعی كولاژ كه قطعه‌هایش از این سو و آن سوی عالم آمده و كمابیش تصویری از چیستی ادبیات و جهان روایت و قصه به دست می‌دهد.

۴. خواندن این كتاب‌ها اغلب تولید هیجان مثبت می‌كند. آدم با خواندن حتی ناامیدی‌های این كتاب‌ها به چیزی كه زندگی می‌نامیم امیدوارتر می‌شود. امید از این جهت كه زندگی را سخت نگیرد و بگذارد این جریان كوچك به حركت خود تا مقصد ادامه دهد.

۵. خواندن این كتاب‌ها احساسات انسانی را تحریك و تیز می‌كند. در این كتاب‌ها عشق، غم، فراق، رنج، مصیبت، شادی و هزار و یك حس زیبای انسانی را به چشم می‌بینیم و به جان می‌یابیم. این است كه خواندن چنین كتاب‌هایی تمرین انسان ماندن و انسان شدن است.

۶. هر فهرست دیگری كه با این هدف‌ها به دست می‌دادم، باز ممكن بود به نظر بعضی جالب توجه نباشد. به هر حال، معرفی كتابی كه دوست داری و از آن لذت برده‌ای، مثل معرفی یك دوست، هتل، رستوران و ییلاق به دیگران است. وقتی چنین چیزهایی را به دیگران معرفی می‌كنی، باید بدانی كه ممكن است همه از آنچه تو خوشت آمده، خوششان نیاید. به علاوه، حتی خودم هم ممكن است فردا فلان كتاب یادم بیاید و تأسف بخورم كه چرا آن را در صدر این فهرست نیاورده‌ام.

۷. انتخاب كاری انسانی است. انتخاب‌های ما اغلب رنگ و بوی خودمان را دارد. در ضمن، پر است از نواقص، ملاحظات، تحمیل‌ها و ضرورت‌ها. كاش خواندن این كتاب‌ها نام‌هایی را به فهرست دوستان نادیده‌ام اضافه كند. این فهرست آداب و ترتیبی ندارد.

۱. بابا لنگ‌دراز ـ جین وبستر
۲. بیلی بات‌گیت ـ ای.ال. دکتروف
۳. بازماندهٔ روز ـ کازوئو ایشی گورو
۴. تاریخ محاصرهٔ لیسبون ـ خوزه ساراماگو
۵. عشق در سال‌های وبا ـ گابریل گارسیا مارکز
۶. سال مرگ ریکاردو ریش ـ خوزه ساراماگو
۷. عاشق ـ مارگاریت دوراس
۸. نام گل سرخ ـ اومبرتو اکو
۹. اگر شبی از شب‌های زمستان مسافری ـ ایتالو کالوینو
۱۰. پاییز پدرسالار ـ گابریل گارسیا مارکز
۱۱. صد سال تنهایی ـ گابریل گارسیا مارکز
۱۲. فرنی و زویی ـ جی.دی. سالینجر
۱۳. طبل حلبی ـ گونترگراس
۱۴. آخرین وسوسه مسیح ـ نیکوس کازانتزاکیس
۱۵. پیرمرد و دریا ـ ارنست همینگوی
۱۶. مالون می‌میرد ـ ساموئل بکت
۱۷. ۱۹۸۴ـ جورج اورول
۱۸. طاعون ـ آلبر کامو
۱۹. مزرعهٔ حیوانات ـ جورج اورول
۲۰. شازده کوچولو ـ آنتوان دو سنت اگزوپری
۲۱. بیگانه ـ آلبر کامو
۲۲. جلال و قدرت ـ گراهام گرین
۲۳. سفر به انتهای شب ـ لوئی فردینان سلین
۲۴. ارلاندو ـ ویرجینیا وولف
۲۵. به سوی فانوس دریایی ـ ویرجینیا وولف
۲۶. سال‌ها – ویرجینیا وولف
۲۷. آمریکا ـ فرانتس کافکا
۲۸. قصر ـ فرانتس کافکا
۲۹. گتسبی بزرگ ـ اف. اسکات فیتز جرالد
۳۰. محاکمه ـ فرانتس کافکا
۳۱. چهرهٔ مرد هنرمند در جوانی ـ جیمز جویس
۳۲. درنده باسکرویل ـ سر آرتور کنن دویل
۳۳. تصویر دوریان گری ـ اسکار وایلد
۳۴. ماجراهای هاکلبری فین ـ مارک تواین
۳۵. زنان کوچک ـ لوئییز می آلکوت
۳۶. آلیس در سرزمین عجایب ـ لوئیس کارول
۳۷. جنایت و مکافات ـ فئودور داستایوسکی
۳۸. آرزوهای بزرگ ـ چارلز دیکنز
۳۹. مادام بواری ـ گوستاو فلوبر
۴۰. دیوید کاپرفیلد ـ چارلز دیکنز
۴۱. کنت مونت کریستو ـ الکساندر دوما
۴۲. اولیور تویست ـ چارلز دیکنز
۴۳. گوژپشت نوتردام ـ ویکتور هوگو
۴۴. سرخ و سیاه ـ استاندال
۴۵. زوربای یونانی ـ نیكوس كازانتزاكیس
۴۶. رابینسون كروزوئه ـ دانیل دفو
۴۷. تهوع ـ سارتر
۴۸. دن كیشوت ـ سر وانتس
۴۹. مشت‌مالچی عارف ـ نایپل
۵۰. خیابان میگل ـ نایپل
۵۱. كتابخانهٔ بابل و داستان‌های دیگر ـ بورخس
۵۱. كلیسای جامع ـ ریموند كارور
۵۲. هر وقت كارم داشتی تلفن كن ـ ریموند كارور
۵۳. مثل همهٔ عصرها ـ زویا پیرزاد
۵۴. طعم گس خرمالو ـ زویا پیرزاد
۵۵. یك روز مانده به عید پاك ـ زویا پیرزاد
۵۶. مدار صفر درجه ـ احمد محمود
۵۷. در انتظار گودو ـ ساموئل بكت
۵۸. عقاید یك دلقك ـ هاینریش بل
۵۹. بارون درخت‌نشین ـ ایتالو كالوینو
۶۰. سلاخ‌خانهٔ شماره پنج ـ كورت ونه‌گات
۶۱. یك مهمانی یك رقص و داستان‌های دیگر ـ آیزاك باشویس سینگر
۶۲. باغ ـ پرویز دوایی
۶۳. ناتور دشت ـ سلینجر
۶۴. دلتنگی‌های نقاش خیابان چهل‌و‌هشتم ـ سلینجر
۶۵. شهود ـ فلانری اوكانر
۶۶. خاطرات ـ سیمون دوبوار
۶۷. روانكاو و داستان‌های دیگر ـ ماشادو د آسیس
۶۸. خاطرات پس از مرگ براس كوباس ـ ماشادو د آسیس
۶۹. مترجم دردها ـ جامپا لاهیری
۷۰. نامهٔ یك زن ناشناس ـ اشتفان تسوایك
۷۱. فضیلت‌های ناچیز ـ ناتالیا گینزبورگ
۷۲. چنین كنند بزرگان ـ ویل كاپی
۷۳. كتاب بیهوده ـ كریستین بوبن
۷۴. خانوادهٔ من و بقیهٔ حیوانات ـ جرالد دارل
۷۵. موز وحشی ـ ژوزه مارو د واسكونسلوس
‌۷۶. هم‌نام ـ جامپا لاهیری
۷۷. گفت‌وگو با مرگ ـ آرتور كوستلر
۷۸. خداحافظ گاری كوپر ـ رومن گاری
۷۹. لیدی ال ـ رومن گاری
۸۰. جزیره ـ روبر مرل
۸۱. عادت می‌كنیم ـ زویا پیرزاد
۸۲. كرگدن ـ اوژن یونسكو
۸۳. آوازخوان طاس، صندلی‌ها ـ اوژن یونسكو
۸۴. زندگی شهری و چند داستان دیگر ـ دونالد بارتلمی
۸۵. اتوبوس پیر و داستان‌های دیگر ـ ریچارد براتیگان
۸۶. بادبادك‌باز ـ خالد حسینی
۸۷. روزی روزگاری دیروز ـ ترجمهٔ لیلا نصیری‌ها
۸۸. در میان گمشدگان ـ دن چاون
۸۹. درخت زیبای من ـ ژوزه مائورو د واسكونسلوس
۹۰. كتاب اوهام ـ پل استر
۹۱. مرگ و پرگار ـ بورخس
۹۲. سرزمین باد ـ گراتزیا دلدّا
۹۳. خنده در تاریكی ـ نابوكف
۹۴. پدرو پارامو ـ خوان رولفو
۹۵. مرگ كسب و كار من است ـ روبر مرل
۹۶. همان عشق ـ یان آندره‌آ
۹۷. پاك‌كن‌ها ـ آلن رب‌گریه
۹۸. جنگل واژگون ـ سلینجر
۹۹. دروازه‌های بهشت ـ كورتازار
۱۰۰. داستان‌های كوتاه ـ چخوف


comment feed ۵ پاسخ به ”صد رمان و ‌داستانی كه پیش از مرگ باید خواند“

  1. میثم

    آقا پس رمان دا چي ميشه؟‬
    ‫اونو بايد بعد از مرگ خوند؟‬

  2. saeed

    سپاس از معرفی این صد کتاب. اما ای کاش برای ادبیات ایرانی خودمان خاصه ادبیات کلاسیک فارسی هن چنین لیستی بود تا کتابخوان ها دائم نپرسند از ادبیات فارسی چه بخوانیم!

  3. raha

    سلام وبلاگ پرمحتوایی دارید از معرفی کتابهایتان بهره بردم
    با سپاس فراوان سبزباشید

  4. انوشه

    با عرض سلام
    با تشکر از زحمات..با نظر آقای سعید موافقم.
    فکر می کنم اگه لیستی از کتابهای فارسی معرفی کنید خیلی مفید خواهد بود..
    موفق باشید

  5. مجتبی

    دو رمان کوری از ساراماگو وخشم و هیاهو از فالکنر بطور حتم جامونده (:

دیدگاه شما